فعالیت های فصل اول کتاب علوم نهم

 

 

 

 

 

پاسخ فعالیت های فصل اول کتاب علوم تجربی نهم متوسطه

.

.

.

جمع آوری اطلاعات (صفحهٔ ۲ کتاب درسی)

با مراجعه به منابع معتبر دربارهٔ چگونگی به کارگیری فلزهای مختلف از زمان
کشف تاکنون اطلاعاتی را جمع آوری کنید و به کلاس گزارش دهید.

برخی طلا و مس را اولین فلز کشف شده می‌دانند (۵۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح) از طلا برای ساخت زیورآلات و ظروف گران‌بها و از مس برای ساخت چاقوهای فلزی – مجسمه­‌ها و ظروف فلزی از گذشته تاکنون استفاده می­‌گردد پس از کشف روی و قلع و و مخلوط آن­ها با فلز مس و ذوب این مخلوط، آلیاژهای برنز و مفرغ به وجود آمدند که برای ساخت شمشیر، مجسمه، ظروف، وسایل تزئینی و وسایل کار (اره، خنجر، تیر، سوهان، مته) به کار گرفته شدند در طی دوران باستان فلزات نقره، سرب، جیوه نیز کشف گردید از حدود ۱۴۰۰ سال قبل از میلاد مسیح فلز آهن کشف گردید که ابتدا بسیار گران‌بها بود (۸ برابر قیمت نقره) و با آن وسایل تزئینی می‌ساختند ولی با افزایش تولید ارزان شد و …


خود را بیازمایید (صفحهٔ ۳ کتاب درسی)

متن بالا را یک بار دیگر به دقت بخوانید و به موارد زیر پاسخ دهید.
۱- کدام فلز واکنش‌پذیری بیشتری دارد؟فلز منیزیم واکنش‌پذیری بیشتری دارد.
۲- کدام فلز با اکسیژن واکنش نمی‌دهد؟ فلز طلا
۳- کدام فلزها واکنش‌پذیری کمتری دارند؟ فلز مس و فلزآهن واکنش‌­پذیری
کمتری دارند.


آزمایش کنید (صفحهٔ ۳ کتاب درسی)

وسایل و مواد لازم: بشر، کات کبود، تیغهٔ آهن، تیغهٔ منیزیم، تیغهٔ روی
۱- سه بشر را شماره گذاری کنید و درون هر یک تا یک سوم حجم آن، آب بریزید.
۲- یک قاشق چای‌خوری کات کبود در هر یک از بشرها حل کنید.
۳- در بشر شمارهٔ (۱) تیغهٔ آهن، در بشر شمارهٔ (۲) تیغهٔ منیزیم و در بشر
شمارهٔ (۳) تیغهٔ روی را قرار دهید.
۴- سرعت تغییر رنگ در سه بشر را با هم مقایسه کنید.تغییر رنگ در بشر ۲ سریع­‌تر – تغییر رنگ در بشر ۳ آرام – تغییر رنگ در بشر۱ آرام­‌تر
۵- کدام فلز واکنش‌پذیرتر است؟فلز منیزیم از روی و فلز روی از فلز آهن واکنش ­پذیرترند.


فکر کنید (صفحهٔ ۳ کتاب درسی)

در شرایط یکسان ظروف مسی زودتر زنگ می‌زند یا ظروف آهنی؟ چرا؟

ظروف آهنی زودتر از ظروف مسی زنگ می‌زنند، زیرا واکنش‌پذیری فلز آهن با اکسیژن، از واکنش­‌پذیری فلز مس با اکسیژن بیشتر است و آهن سریع‌تر از مس با اکسیژن ترکیب می‌شود.


فکر کنید (صفحهٔ ۵ کتاب درسی)

شکل زیر مدل اتمی بور برای اتم عنصرهای اکسیژن (۸O) و گوگرد (۱۶S) را نشان می‌دهد؛ تشابه و تفاوت این دو مدل اتمی را بیان کنید (در این
فصل در مدل اتمی، هسته اتم نشان داده نشده است).

مدل اتمی بور برای اتم‌های اکسیژن و گوگرد
تفاوت: تعداد الکترون­‌هایی که به دور هسته اتم گوگرد می‌­چرخند بیشتر از تعداد الکترون­‌هایی است که به دور هسته اتم اکسیژن می­‌چرخد پس شعاع اتم
گوگرد بیشتر از شعاع اتم اکسیژن است.
تشابه: در آخرین مدار هر دو اتم ۶ عدد الکترون در حال گردش هستند.


گفت‌وگو کنید (صفحهٔ ۵ کتاب درسی)

تصویر زیر چرخهٔ ساده‌ای از نیتروژن را در طبیعت نشان می‌دهد. دربارهٔ این چرخه و نقش آن در زندگی، در کلاس گفت‌وگو کنید.

نیتروژن هوا توسط گیاهان جذب و تبدیل به مواد آلی نیتروژن‌دار (پروتئین­‌ها) می‌­شود. این مواد آلی نیتروژن ‌دار گیاهی با خورده شدن توسط
گیاه­‌خواران به بدن آنها رفته و سپس با مرگ گیاهان یا گیاه­خواران و تجزیه بدن آن­ها توسط باکتری‌­های خاک تبدیل به آمونیاک می‌­شود. این آمونیاک
توسط باکتری ‌ها یا به نیترات در خاک تبدیل می‌­شود که دوباره به مصرف گیاهان می­‌رسد یا به نیتروژن تبدیل شده و به هوا باز می‌گردد. البته
مقداری نیتروژن در اثر صاعقه به نیتریک اسید تبدیل شده که در خاک به نیترات تبدیل و وارد چرخه می­‌شود.


فکر کنید (صفحهٔ ۶ کتاب درسی)

مدل اتمی بور را برای (۷N)، (۶C)، (۱۴Si)، (۱۵P) رسم کنید، مدل اتمی چه عنصرهایی به هم شباهت دارند؟ چرا؟

مدل اتمی کربن و سیلیسیم به هم شبیه هستند، چون در آخرین مدار خود ۴ الکترون دارند.مدل اتمی نیتروژن وفسفر به هم شبیه هستند، چون در آخرین مدار خود ۵ الکترون دارند.


فعالیت (صفحهٔ ۷ کتاب درسی)

جدول عنصرها را به دقت مشاهده کنید و به موارد زیر پاسخ دهید.
الف) عنصرهایی که در هر ستون قرار گرفته‌اند چه ویژگی مشترکی دارند؟تعداد الکترون‌های مدار آخر آن­ها برابر است و ویژگی­‌های شیمیایی مشابه ‌ای دارند.
ب) با توجه به مدل اتمی عنصرهای (۱۷Cl)، (۱۲Mg)، (۱۴Si) مشخص کنید هر یک از این عنصرها به کدام ستون جدول تعلق دارند. آنها
را در جدول بنویسید.

سیلیسیم : ستون (گروه) ۴
منیزیم : ستون (گروه) ۲
کلر: ستون (گروه) ۷

پ) سدیم، فلزی جامد است که با آب و اکسیژن به شدت واکنش می‌دهد و از این رو
بسیار واکنش‌پذیراست. تصویرهای زیر برخی ویژگی‌های این فلز را نشان می‌دهد.
کدام یک از عنصرهای (۱۲Mg) و (۳Li) ویژگی‌هایی شبیه به سدیم (۱۱Na) دارند؟ چرا؟ لیتیم زیرا این عنصر مانند سدیم در آخرین مدار خود یک
الکترون دارد پس در یک ستون (گروه) قرار می‌­گیرند ولی منیزیم در آخرین
مدار خود ۲ الکترون دارد پس در ستون دیگری قرار می‌­گیرد.


گفت‌وگو کنید (صفحهٔ ۸ کتاب درسی)

در بدن انسان به ترتیب عناصر، اکسیژن (۶۵%) کربن (۱۸%) هیدروژن (۱۰%) نیتروژن (%۳) کلسیم (%۲) و بقیه عناصر (۲%) وجود دارد.
عناصر اکسیژن – کربن – هیدروژن و نیتروژن در مواد آلی (کربوهیدرات‌ها – لیپیدها – پروتئین­‌ها – ریبونوکولئیک اسیدها) وجود دارند که نقش ساختمانی
و تولید انرژی دارند و عنصر کلسیم در رشد استخوان­‌ها کاربرد دارد و بقیه عناصر نیز با کم بودن ولی نقش مهمی دارند.
در پوسته زمین به ترتیب عناصر اکسیژن (۴۷%) سیلیسیم (۲۸%) آلومینیم (۸%) آهن (۵%) کلسیم (۴%) سدیم (۳%) پتاسیم (۳%) عناصر دیگر (۲%)که این عناصر در ترکیب با هم سنگ­‌های سیلیکاتی و غیر سیلیکاتی و در نهایت معادن و خاک­ها را می­‌سازند.


گفت‌وگو کنید (صفحهٔ ۱۱ کتاب درسی)

دربارهٔ کاربردهای گوناگون بسپارهای طبیعی در زندگی گفت‌وگو کنید.
سلولز: در تولید پارچه­‌های نخی – پوشاک – پنبه استریلیزه – برای نیتروسلولز (مواد منفجره)
پشم: در تولید پارچه و فرش­‌های پشمی.
ابریشم: در تولید لباس­‌های ابریشمی – فرش­‌های ابریشمی – نخ جراحی – پروتئین ابریشم (فیبروئین)
پنبه: در تولید پنبه ‌های استریلیزه – پارچه­‌های نخی – کیسه­‌های پنبه‌­ای


جمع آوری اطلاعات (صفحهٔ ۱۲ کتاب درسی)

با مراجعه به منابع معتبر دربارهٔ کاربرد انواع پلاستیک، ویژگی‌ها، میزان تولید سالیانه و کد بازگردانی آنها اطلاعاتی را جمع آوری کنید و به کلاس گزارش دهید.


گفت وگوکنید (صفحهٔ ۱۲ کتاب درسی)

با توجه به آنچه در این فصل دربارهٔ مواد محیط زندگی خود آموخته‌اید دربارهٔ نقش مواد در زندگی و مسئولیت هر یک از انسان‌ها در قبال آن‌ها، گفت‌وگو کنید.
مواد و وسایل مورد نیاز زندگی ما انسان­‌ها از مواد اولیه‌­ای است که از زمین به دست می­‌آوریم و چون میزان این مواد اولیه محدود می‌باشند پس باید
این مواد اولیه به صورت بهینه استخراج و از آن­ها استفاده کنیم پس باید عمر مواد ساخته شده را بالا ببریم و به گونه­‌ای وسایل مورد نیاز خود را بسازیم
که پس از مصرف دوباره قابل بازیافت یا قابل تجزیه و بازگشت به زمین باشند و یا دوباره به چرخه تولید و مصرف بپیوندند و در مصرف مواد اولیه زمین هم
صرفه‌جویی کنیم.

مطالب مرتبط

نظر بدهید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.